VAT 10% — อยู่ในชีวิตทุกคน

เลื่อนเพื่ออ่าน

ทุกครั้งเวลาออกไปกินข้าวนอกบ้าน

หลายคนอาจจะพบเจอรายการ VAT ในใบเสร็จ

บางทีคุณอาจจะจ่ายไปโดยไม่รู้ตัว

เพราะ VAT คือสิ่งที่เราต้องจ่าย
ให้รัฐบาลเมื่อซื้อสินค้า

บุคคลทั่วไป

จ่ายเมื่อบริโภค

ธุรกิจ

จ่ายให้รัฐทุกเดือน

แต่ VAT ก็เป็นส่วนนึงของรายได้
ที่นำไปพัฒนาประเทศ

ในปี 2568 รัฐบาล เก็บ VAT ได้ถึง 37% ของภาษีทั้งหมด
ซึ่งคิดเป็นเงินเท่ากับ

821,000 ล้านบาท

แต่อีกไม่ถึง 4 ปี ตัวเลขนี้จะเปลี่ยนไป

สว. ยื่นขอเสนอให้เก็บภาษีมูลค่าเพิ่มเป็น 10% ภายในปี 2573

การขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่มจะส่งผลกระทบต่อทุกชีวิตในประเทศไทย

เราจะพามาทำความรู้จักกับ VAT
และผลกระทบที่กำลังจะเกิดขึ้นกับหลายๆคน

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) คือภาษีที่รัฐเก็บจากการบริโภคสินค้าและบริการ ต่างจากภาษีเงินได้ที่เห็นชัดในสลิปเงินเดือน VAT ซ่อนอยู่ในราคาที่คุณจ่ายทุกครั้ง

เมื่อคุณซื้อข้าวกล่อง จ่ายค่าไฟ หรือสั่ง delivery ทุกครั้งที่เราจ่ายเงินซื้อสินค้า เงินบางส่วนจะถูกจ่ายเป็น ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

ไทยใช้ VAT 7% มาตั้งแต่ปี 2542 แต่กฎหมายกำหนดไว้ที่ 10% การลด "ชั่วคราว" ที่ยืดมานานกว่า 25 ปีแล้ว และยังคงอยู่จนถึงวันนี้

ไทยอยู่จุดไหนในโลก

เมื่อดูอัตรา VAT ของประเทศรอบข้าง ไทย 7% ถือว่าต่ำที่สุดในภูมิภาค แม้แต่ประเทศที่มีรายได้ต่อหัวน้อยกว่ายังเก็บสูงกว่า การเปรียบแค่ตัวเลข VAT อย่างเดียวไม่พอ ต้องดูควบคู่กับโครงสร้างสวัสดิการและสิ่งที่ประชาชนได้รับกลับมาด้วย

ภาษีถดถอย (Regressive Tax)

แม้ VAT จะเก็บเท่ากันต่อการจ่ายสินค้า แต่ในความเป็นจริง คนจนต้องจ่ายภาษีนี้ในสัดส่วนรายได้ที่สูงกว่าคนรวย

เรียกว่า Regressive Tax อัตราเดียวกันทุกคน แต่คนรายได้น้อยต้องใช้รายได้สัดส่วนที่มากกว่าในการบริโภค ทำให้ VAT กินรายได้ % สูงกว่าคนรวยมาก

ตัวอย่างง่ายๆ คือกาแฟแก้วเดียว คนทุกคนจ่าย VAT เท่ากัน แต่สำหรับคนรายได้น้อย เงินก้อนนั้นคิดเป็นสัดส่วนที่หนักกว่ามาก

VAT กระทบใคร อย่างไร?

เมื่อ VAT ขยับจาก 7% → 10% ผลกระทบไม่เท่ากันในแต่ละชีวิต

ลุงประสิทธิ์ พ่อค้าขายของริมทาง

"ทุกอย่างที่เราซื้อมาขาย มันแพงขึ้นทุกปี แต่ลูกค้าข้างทางไม่ได้รวยขึ้นเลย"

ลุงประสิทธิ์ขายอาหารและของใช้ริมฟุตปาธมากว่า 15 ปี ซื้อของจากตลาดส่งทุกเช้ามืด แบกของขึ้นรถสาธารณะ ทุกขั้นตอนมีต้นทุนที่ซ่อน VAT อยู่ แต่ขึ้นราคาขายไม่ได้เพราะคู่แข่งรอบข้างเยอะ

พ่อบุญมา คนขับรถตุ๊กตุ๊ก

"ค่าน้ำมันกับค่าซ่อมกินรายได้เกือบครึ่ง เหลือให้ครอบครัวนิดเดียว"

พ่อบุญมาขับตุ๊กๆรับนักท่องเที่ยวมา 10 ปี ค่าน้ำมันและค่าซ่อมแซมเป็นรายจ่ายหลักที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ยังต้องจ่ายค่าเช่ารถเจ้าของรายเดือนด้วย ทุกรายจ่ายล้วนมี VAT ซ่อนอยู่

ลุงชัย แรงงานก่อสร้าง

"ค่าแรงวันละ 350 ยังรู้สึกว่าไม่พอใช้เลย ทุกอย่างแพงขึ้น แต่ค่าแรงไม่ขึ้น"

ลุงชัยมาจากอีสาน เช่าห้องแชร์กับเพื่อน รายจ่ายทุกบาทต้องนับ ตั้งแต่ข้าวกล่องยันสบู่ล้วนมี VAT ซ่อนอยู่ สัดส่วน VAT ต่อรายได้สูงที่สุดในกลุ่ม

พี่เอก พนักงานออฟฟิศ

"ค่าใช้จ่ายเดิม รายได้เท่าเดิม แต่รู้สึกว่าเงินหายไปทุกเดือน"

พี่เอกทำงานบริษัทเอกชน เดินทางด้วย BTS ทุกวัน กิน delivery บ่อยเพราะไม่มีเวลา จ่ายค่า streaming หลายเจ้า ชีวิต "ปกติ" ที่แฝง VAT ทุกรายการ

พี่โต้ง เจ้าของคาเฟ่

"วัตถุดิบแพงขึ้นทุกปี แต่ขึ้นราคากาแฟยาก เพราะลูกค้าเทียบราคาเจ้าอื่นตลอด"

พี่โต้งเปิดคาเฟ่เล็กๆ ในซอยมา 3 ปี ซื้อวัตถุดิบจากซัพพลายเออร์ที่จดทะเบียน VAT ทุกรายการ ค่าไฟและค่าอินเทอร์เน็ตเป็นต้นทุนคงที่ที่หนีไม่ได้ทุกเดือน

น้องลิน & เจฟ เด็กนักเรียน ม.ปลาย

"ซื้อน้ำขวดหนึ่ง ซื้อขนมถุงนึง ทำไมมันแพงขึ้นเรื่อยๆ ทั้งที่แม่ให้เงินมาเท่าเดิม"

น้องลินและเจฟไม่มีรายได้ของตัวเอง ใช้เงินที่พ่อแม่ให้ ทุกบาทที่จ่ายในสะดวกซื้อหรือโรงอาหารล้วนผ่าน VAT โดยที่ไม่รู้ตัว ภาระทั้งหมดตกที่พ่อแม่ซึ่งอาจแบกหนักอยู่แล้ว

คุณรู้แล้วว่า VAT คืออะไร

แล้วมันกระทบ
ใคร อย่างไร?

สำรวจว่า VAT ซ่อนอยู่ในสินค้าแต่ละชนิด และชีวิตของแต่ละคนแบกรับต่างกันแค่ไหน

สินค้าและบริการ

ใครต้องจ่ายภาษีให้กับสินค้าอะไรบ้าง?

อาหารและเครื่องดื่ม

🥬

อาหารสด / ตลาดสด (ดิบ)

ยกเว้น VATกระทบ 6/6 คน

อาหาร 40% ของรายจ่าย

กฎหมาย VAT ไทย (มาตรา 81) ยกเว้นภาษีให้กับผักสด เนื้อสัตว์ดิบ ไข่ ข้าว และผลิตผลเกษตรที่ยังไม่ผ่านการแปรรูป เพื่อลดภาระค่าครองชีพขั้นพื้นฐาน แต่ทันทีที่นำวัตถุดิบเหล่านี้เข้าร้านอาหารหรือแปรรูปเพื่อจำหน่าย VAT จะถูกเก็บทันที นี่คือเหตุที่ "กินเองที่บ้าน" ถูกกว่า "กินนอกบ้าน" เสมอ

🍱

ร้านอาหาร / Delivery / วัตถุดิบแปรรูป

VAT 7%กระทบ 5/6 คน

85% ของครัวเรือนซื้ออาหารนอก

ร้านอาหารและสะดวกซื้อที่มีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาท/ปี ต้องจดทะเบียน VAT และเก็บภาษีจากลูกค้าทุกรายการ ผู้ประกอบการที่ซื้อสินค้าจากซัพพลายเออร์จดทะเบียน เช่น เจ้าของคาเฟ่ที่ซื้อกาแฟคั่ว นม บรรจุภัณฑ์ ก็ต้องจ่าย VAT เป็นต้นทุน แต่ไม่สามารถขอคืนได้หากยังไม่ได้จดทะเบียน VAT เอง

ที่อยู่อาศัยและสาธารณูปโภค

🏠

ค่าเช่า / คอนโด (ฝั่งที่เสีย VAT)

VAT 7%กระทบ 4/6 คน

ค่าที่อยู่อาศัย ~18% ของรายจ่าย

ค่าเช่าระหว่างบุคคลทั่วไปมักยกเว้น VAT แต่หากเช่าจาก นิติบุคคล เช่น อพาร์ตเมนต์จดทะเบียน หอพักที่มีใบกำกับภาษี คอนโดให้เช่าในนามบริษัท ต้องเสีย VAT เต็มๆ และในการซื้อบ้าน/คอนโดใหม่จากผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์ที่จดทะเบียน ราคาที่เห็นในโฆษณาก็รวม VAT อยู่แล้ว

💡

ค่าไฟฟ้า / ค่าน้ำประปา

VAT 7%กระทบ 6/6 คน

ทุกครัวเรือนมีค่าไฟ

ค่าไฟฟ้าและค่าน้ำทุกบิลมี VAT รวมอยู่เสมอ การไฟฟ้าและการประปาเป็นผู้ประกอบการ VAT ที่จดทะเบียน สังเกตได้จากใบแจ้งหนี้ที่มีบรรทัด "VAT 7%" แยกไว้ชัดเจน

สุขภาพ

🏥

ค่ารักษาพยาบาล (รัฐ)

ยกเว้น VATกระทบ 6/6 คน

บริการสาธารณสุขของรัฐ

ค่ารักษาพยาบาลจากโรงพยาบาลรัฐและเอกชนที่ได้รับการรับรอง ยกเว้น VAT ตามมาตรา 81(1)(ฎ) ประมวลรัษฎากร

💊

ค่ายา / เวชภัณฑ์ (ร้านขายยา)

VAT 7%กระทบ 6/6 คน

ยาซื้อเองจากร้านขายยา

การซื้อ ยาและเวชภัณฑ์จากร้านขายยาเอกชน ต้องเสีย VAT เต็มๆ ยาสามัญ ยาแก้ปวด ยาแก้ไข้ และวิตามินจากร้านขายยาทั่วไปที่จดทะเบียน ล้วนมี VAT ฝังในราคา

การศึกษา

🏫

ค่าเล่าเรียน / การศึกษา

ยกเว้น VATกระทบ 1/6 คน

ยกเว้นตามมาตรา 81

ค่าธรรมเนียมการศึกษาจากสถาบันที่ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการ ยกเว้น VAT ตามมาตรา 81(1)(ฌ) ประมวลรัษฎากร

🎓

คอร์สเรียน / กวดวิชา (นอกระบบ)

VAT 7%กระทบ 3/6 คน

นอกระบบการศึกษาทางการ

คอร์สออนไลน์ กวดวิชาที่ไม่จดทะเบียน คลาสพิเศษส่วนตัว และแพลตฟอร์มเรียนรู้ของต่างประเทศ ต้องเสีย VAT ตามกฎหมาย e-Service ตั้งแต่ปี 2564

📚

อุปกรณ์การเรียน / เครื่องเขียน

VAT 7%กระทบ 1/6 คน

เฉพาะนักเรียน

กระดาษ ปากกา สมุด และอุปกรณ์การเรียนจากร้านเครื่องเขียนที่จดทะเบียน VAT ล้วนมีภาษีฝังในราคา

การเดินทาง

⛽

น้ำมัน / ก๊าซ LPG

VAT 7%กระทบ 2/6 คน

เดินทาง 16% ของรายจ่าย

ราคาน้ำมันที่เห็นบนป้ายปั๊มทุกแห่งเป็นราคา รวม VAT แล้ว ตามมาตรา 77/2 ประมวลรัษฎากร

🚇

รถไฟฟ้า / รถโดยสาร

VAT 7%กระทบ 3/6 คน

รายจ่ายเดินทางเฉลี่ย ฿3,880/เดือน

รถไฟฟ้า และรถโดยสารที่จดทะเบียนเก็บ VAT รวมอยู่ในค่าโดยสารแล้ว บริการเรียกรถโดยสารที่จ่ายผ่านแอปก็มี VAT 7% แฝงอยู่เช่นกัน

🔧

ค่าซ่อมรถ / อะไหล่

VAT 7%กระทบ 1/6 คน

ต้นทุนอาชีพหลัก

อู่ซ่อมรถที่มีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาท/ปี ต้องจดทะเบียน VAT และเก็บภาษีทั้งค่าแรงช่างและค่าอะไหล่

การสื่อสาร

📱

ค่ามือถือ / อินเทอร์เน็ต / Streaming

VAT 7%กระทบ 4/6 คน

78% ของครัวเรือนมีค่าเน็ต

ผู้ให้บริการโทรคมนาคมทุกรายในไทยต้องจดทะเบียน VAT บริการ Streaming ต่างประเทศก็ต้องเสีย VAT ในไทยด้วย ตาม กฎหมาย e-Service VAT (2564)

สินค้าอุปโภคบริโภค

🧴

สบู่ แชมพู ยาสีฟัน ของใช้

VAT 7%กระทบ 6/6 คน

ทุกคนซื้อโดยไม่มีทางเลี่ยง

สินค้าอุปโภคบริโภคจากห้างสรรพสินค้า ร้านสะดวกซื้อ และซูเปอร์มาร์เก็ต ล้วนมี VAT ฝังในราคา นักเศรษฐศาสตร์เรียกลักษณะนี้ว่า Regressive Tax

🛍️

เสื้อผ้า / เครื่องแต่งกาย

VAT 7%กระทบ 6/6 คน

ทุกคนต้องซื้อเสื้อผ้า

เสื้อผ้าและเครื่องแต่งกายไม่ได้รับการยกเว้น VAT ไม่ว่าจะซื้อจากห้างสรรพสินค้า ตลาดนัด หรือร้านออนไลน์ที่จดทะเบียน

VAT 10%

เลือก
ดูชีวิต
ของใคร

แต่ละคนเจอ VAT ในรูปแบบที่ต่างกัน บางคนจ่ายในฐานะผู้ซื้อ บางคนจ่ายในฐานะผู้ประกอบการที่ส่งผ่านต้นทุนต่อไม่ได้

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)

ไทยอยู่จุดไหนในโลก

ภาษีถดถอย (Regressive Tax)

VAT กระทบใคร อย่างไร?

แล้วมันกระทบใคร อย่างไร?

แล้วมันกระทบ
ใคร อย่างไร?